5) αισθητική της πόλης .
Η πόλη και η γενικότερη περιοχή του δήμου μας, χρειάζεται μια νέα θεώρηση για την αισθητική που πρέπει να παρουσιάσει.
Εως σήμερα η δημοτική αρχή δεν ασχολήθηκε καθόλου με την παράμετρο της αισθητικής της πόλης και των οικισμών μας, ενδεχομένως επειδή δεν αξιολόγησε κανείς την σημασία της, τόσο για την ποιότητα ζωής των πολιτών όσον και για την οικονομικοκοινωνική ανάπτυξη του τόπου μας.
Εμείς βλέπουμε την αισθητική ,στην περιοχή μας, σαν μια ουσιαστική παράμετρο της συνολικής προσπάθειας , που απαιτείται, για να πάει ο τόπος μας μπροστά!
5-α/ Η αισθητική των οικιστικών συνόλων μας, αφορά στα υπάρχοντα και στα μελλοντικά κτίσματα τους.
Υπάρχουν γενικές νομικές διατάξεις ,που προδιαγράφουν μίνιμουμ απαιτήσεις για τα κτίρια.
Υπήρξαν αξιόλογα κτίρια ,τα οποία «θυσιάσθηκαν» και αντικαταστάθηκαν με «νέα», και έμειναν κάποια ακόμη ,τα οποία χρειάζεται να «κρατήσουμε» σαν αρχιτεκτονική κληρονομιά μας.
Εμείς πιστεύουμε ,ότι χρειάζεται για κάθε οικιστικό σύνολο, μια ευρεία και ουσιαστική συζήτηση , με κύρια την συμμετοχή των ιδιοκτητών κάθε περιοχής, ώστε να καταλήξουμε σε στόχους ,και στην συνέχεια ,όλοι μαζί, να προσπαθήσουμε για την υλοποίηση τους.
Η στρατηγική που θα ακολουθηθεί ,θα ξεκινά από τον ειλικρινή διάλογο, χωρίς προκαθορισμένα ζητούμενα, θα λειτουργεί με την ενεργό και ουσιαστική συμμετοχή των πολιτών , και θα ολοκληρώνεται με τον δημόσιο απολογισμό και την κριτική του αποτελέσματος.
Πρέπει να επισημανθεί ,και αυτό να αποτελέσει την ουσιαστική αποδοχή και συμφωνία όλων μας, ότι το χωριό μας, η γειτονιά μας, η πόλη μας, ανήκει σε μας, και επομένως είναι υποχρέωση και δικαίωμα μας να ενδιαφερόμαστε , ενεργά, για το παρελθόν για το παρόν και για το μέλλον του.
Ο δήμος , η δημοτική αρχή, είναι ο εισηγητής ,ο εκάστοτε διαχειριστής, και αυτήν την πραγματικότητα πρέπει να υπηρετήσει ,όσο πληρέστερα και καλλίτερα μπορέσει.
5-β/ Η αισθητική των οικιστικών μας συνόλων, αφορά και στους κοινόχρηστους και στους κοινωφελείς χώρους, η ποσότητα ,η ποιότητα και η επάρκεια των οποίων, επιρρεάζει και οριοθετεί την ποιότητα ζωής των πολιτών και την σωστή λειτουργικότητα των περιοχών τους.
Μια σωστή ,και ρεαλιστική, πολεοδόμηση των οικισμών μας, μέσα από συζητήσεις και διάλογο με τους ιδιοκτήτες του κάθε , υπό πολεοδομική μελέτη, οικιστικού συνόλου, μπορεί να ικανοποιήσει αυτήν την παράμετρο βελτίωσης της αισθητικής της κάθε περιοχής.
Η αστική και η περιαστική δημοτική περιουσία, μπορεί ,και πρέπει ,να αξιοποιηθεί και να χρησιμοποιηθεί ,για την βελτίωση του κάθε οικιστικού συνόλου, τόσο στην πόλη όσο και στους οικισμούς μας.
Είναι αναγκαίο ,εμείς οι πολίτες να ανακαταλάβουμε την πόλη μας, και να σταθούμε ενεργοί πολίτες, έχοντας λόγο, άποψη, κρίσεις, και συμμετοχή !
5-γ/ Η αισθητική δεν πρέπει να είναι ,μόνον, αποτέλεσμα μελετημένων και συμφωνημένων σχεδιασμών και στόχων, αλλά ταυτόχρονα , οι προσπάθειες που θα γίνουν, πρέπει να «αξιοποιήσουν» και να αναδείξουν και την προσωπική «πινελιά» που μπορούν να δώσουν, και θα δώσουν, τα ίδια τα νοικοκυριά.
Ετσι ,είναι χρήσιμο να δρομολογηθούν ,και να υλοποιηθούν, ατομικές πρωτοβουλίες που θα βελτιώσουν και θα επαυξήσουν το σχεδιασμένο επίπεδο αισθητικής.
Αλλωστε τα οικιστικά μας σύνολα είναι «ζωντανοί οργανισμοί» και πρέπει τούτη η πραγματικότητα να αναδεικνύεται και να επιδεικνύεται.
Να επισημάνουμε ,ότι ακόμη και η αυλή του οποιουδήποτε σπιτιού είναι στοιχείο αισθητικής του οικιστικού συνόλου στο οποίο ανήκει!
Αρα μια περιποιημένη και ενδιαφέρουσα αυλή ,κοσμεί την ιδιοκτησία όπου ανήκει, αλλά βελτιώνει ,ουσιαστικά, και την συνολική αισθητική της γειτονιάς στην οποία ανήκει.
5-δ/ Ισως κάποιοι θεωρήσουν σαν υπερβολική την κουβέντα για χρήση διαφόρων εικαστικών έργων, στην επιθυμία και επιδίωξη για αναβάθμιση της αισθητικής των οικισμών και της πόλης μας.
Όμως , στην πραγματικότητα, αυτή η πρόταση είναι πολύ ρεαλιστική και τα αποτελέσματα της υλοποίησης της ,θα είναι ουσιαστικά .
Εμείς πιστεύουμε ,ότι ,και πρέπει και μπορούν, να συμμετάσχουν στην βελτίωση των οικιστικών μας περιοχών, έργα γλυπτικής ,που θα στηθούν σε κατάλληλα σημεία τους , με αντίστοιχα θέματα, κατά περιοχή όπου θα τοποθετηθούν.
Υπάρχουν αξιόλογοι άνθρωποι στον τόπο μας, που θα βοηθήσουν όλη αυτή τη διαδικασία, και υπάρχει ο καλλιτεχνικός Σταθμός ,τον οποίο φιλοξενεί ο δήμος μας, και ο οποίος μπορεί να υλοποιήσει τις αποφάσεις μας.
Αλλωστε στις «κρούσεις» ,που είχαμε κάνει ,η Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών,( στην οποία ανήκει ο καλλιτεχνικός Σταθμός), δεν είχε αρνηθεί αυτή τη συνεργασία-προσφορά της.
Απλά, οι δημοτικές αρχές δεν είχαν ενδιαφέρον να περπατήσουν τέτοιες δράσεις!
5-ε/ Είναι αλήθεια ,δυστυχώς, ότι η σημερινές πόλεις, έχουν «απομακρυνθεί» από την φύση! Γι αυτό και έχει επιδεινωθεί η ποιότητα ζωής των πολιτών τους.
Μια προσπάθεια ,που «να φέρει την φύση μέσα στην πόλη», σίγουρα είναι προς την σωστή κατεύθυνση.
Εμείς , θα «πλημμυρίσουμε» την πόλη και τους οικισμούς μας ,από φύση, με την έννοια ,πως θα απλώσουμε πράσινο και χρώματα+αρώματα (λουλουδοφυτεύσεις),σε κάθε διατιθέμενη «ικμάδα» ελεύθερου χώρου, εξαντλώντας κάθε διατιθέμενη ιδεογνωσία !
Υπάρχουν εμπειρίες και παραδείγματα υλοποίησης, από πληθώρα δυνατοτήτων, για να επιτύχουμε το «άπλωμα» της φύσης σ’ όλη την πόλη ,σε όλους τους οικισμούς μας.
Μπορούμε να πρασινίσουμε και να φυτεύσουμε τα κτίρια ,( ταράτσες ,τοίχους κλπ), μπορούμε να πρασινίσουμε και να φυτεύσουμε τα μπαλκόνια και τις βεράντες, μπορούμε να πρασινίσουμε ,και να χρωματίσουμε με λουλούδια ,κάθε κατακόρυφο στοιχείο ,( κολώνες, στύλους κλπ), διαμορφώνοντας κρεμαστούς κήπους!
Μπορούμε να πρασινίσουμε τα μέσα μεταφοράς, μπορούμε να κάνουμε πάρα πολλές δράσεις, και να βελτιώσουμε την αισθητική του αστικού μας χώρου, και την ποιότητα ζωής μας.
5-στ/ Η ανοχή , η αδιαφορία, και οι οποιεσδήποτε «δεσμεύσεις» και επιμετρήσεις του πολιτικού κόστους ,του δήμου, επιτρέπουν την βάναυση προσβολή της αισθητικής των δημόσιων χώρων και επιφανειών, με «ξεχασμένα» και σκισμένα πανώ και αφίσσες, με στημένα καφάσια και άλλες επινοήσεις ιδιοκτησιοποίησης του δημόσιου χώρου, κλπ
Εμείς πιστεύουμε ,ότι ο δήμος οφείλει να έχει σαφέστατες θέσεις και απόψεις, να συζητά και μετά να αποφασίζει, και οι όποιες τελικές αποφάσεις, αυτονόητα, να υλοποιούνται, με συνεχή και ασυμβίβαστο καθημερινό έλεγχο των αρμοδίων δημοτικών οργάνων.
5-ζ/ Ζούμε σε μια εποχή ,οπότε πλέον ακούγονται «φωνές», για να αρχίσουμε να γκρεμίζουμε ,ό,τι χαλά την αισθητική και ζημιώνει το οικιστικό σύνολο!
Μπορεί αυτό το όραμα να κοστίζει οικονομικά, να είναι δαπανηρό, όμως κάποιες φορές ,οι λύσεις των προβλημάτων και η κοινή ωφέλεια, επιβάλλουν τομές και τολμηρές αποφάσεις!
Αλλωστε τέτοιες δράσεις, χρηματοδοτούνται στα πλαίσια της λεγόμενης «πράσινης ανάπτυξης» που εμπεριέχει και την βελτίωση της αισθητικής και της ποιότητας ζωής των οικιστικών μας συνόλων.
Εχει ειπωθεί ,ότι οι επόμενοι εθνικοί ευεργέτες, θα είναι εκείνοι ,που θα επιχορηγούν τέτοιες δράσεις, προς όφελος των οικισμών και των πολιτών. Τόση σημασία δίδεται σε αυτήν την παράμετρο δημοτικών παρεμβάσεων!
5-η/ Εχουν γίνει ειδικές συσκέψεις κλπ, με θέμα την βελτίωση της αισθητικής και τις παρεμβάσεις που χρειάζεται να γίνουν.
Μπορούμε να αξιοποιήσουμε αυτήν την εμπειρία, και κάθε άλλη σχετική ιδεογνωσία, ώστε να συναποφασίσουμε ,όλοι μαζί, δράσεις για υλοποιήσεις, με στόχους την αισθητική βελτίωση του οικιστικού μας συνόλου.
Υπάρχουν κατατεθειμένες προτάσεις ,αλλού, για ομορφότερες πόλεις.
Είναι χρήσιμο ,να τις μελετήσουμε και αν συμφωνήσουμε με αυτές, να τις υλοποιήσουμε για τους οικισμούς και την πόλη μας.
Προτάσεις ,που ακούμε για αλλού, όπως πχ να γίνει η Θεσσαλονίκη μια Βαρκελώνη, γιατί να μην τις δούμε και για τον τόπο μας!
5-θ/ Η ιδεογνωσία είναι πολύτιμη ,για κάθε παράμετρο του δήμου μας, (και όχι μόνον!).
Είναι πολύ σημαντική η συλλογή κάθε πρότασης ,κάθε άποψης, κάθε ιδέας, για την αισθητική ανάπλαση και βελτίωση των οικιστικών μονάδων του δήμου μας.
Ο δήμος μπορεί ,και πρέπει, να φροντίσει αυτή την «συλλογή», για μελέτη, αξιολόγηση και υλοποιήσεις.
5-ι/ Η τοπική ιστορία ,από πλευράς τοπίου, έχει εγκαταλειφθεί ,και δεν ασχολούνται , με αυτήν, οι δημοτικές αρχές.
Όμως η χαμένη ταυτότητα των οικιστικών μας συνόλων, απαιτεί ,γιατί είναι χρήσιμο, ,να αναζητήσουμε τα τοπία της πόλης και των χωριών μας,( παληές φωτογραφίες, διηγήσεις ηλικιωμένων κλπ), σε μια προβληματιστική ,(στο μέτρο του εφικτού και ρεαλιστικού), επανάκτησης της παληάς αισθητικής τους.
Αλλωστε οι παλαιότεροι μας ,και ομορφότερες κατασκευές είχαν και σε ανθρωπινότερες γειτονιές λειτουργούσαν την καθημερινότητα τους.
5-ια/ οι αναπλάσεις όψεων κτιρίων και η αντίστοιχη βελτίωση της αισθητικής δρόμων, είναι μια δύσκολη ,(οικονομικά!), μα πολύ χρήσιμη παρέμβαση.
Ο δήμος έχει δυνατότητες ,και μπορεί, να δρομολογήσει τέτοιες δράσεις
Είναι μια βελτίωση της αισθητικής, πρέπει να την εξαντλήσουμε σαν δημοτικό ενδιαφέρον, και οφείλουμε να την δούμε και να την περπατήσουμε ,όλοι μαζί!
Ιδια σημασία και χρησιμότητα έχουν οι σημειακές αναπλάσεις στοιχείων του οικιστικού συνόλου ,( πχ μιας μικρής ή μεγαλύτερης πλατειούλας, ένα πλάτυσμα δρόμου, μια συνάντηση δρόμων κλπ), όπως και οι μεγαλύτερες αναπλάσεις στην πόλη και στους οικισμούς.
Ολες αυτές οι παρεμβάσεις πρέπει να αποτελέσουν ,και θα αποτελέσουν, τις αναγκαίες βελτιωτικές «πινελιές» στην αισθητική των οικισμών και της πόλης μας.
5-ιβ/ Οι οικισμοί μας ,και οι γειτονιές της πόλης μας, χρειάζονται μια χωροταξική αναδιοργάνωση ,ώστε να αποκτήσουν καλλίτερη λειτουργικότητα και ομορφότερη αισθητική.
Σήμερα βασικές χωροταξικές έννοιες έχουν παραμεριστεί, και όλα λειτουργούν «όπως έτυχε», χωρίς εποπτεία και χωρίς συντονισμό εκ μέρους του δήμου ώας άμεσα αρμόδιου οργάνου!
Οι γειτονιές μας είναι «άχρωμες» και «αδιάφορες, διότι ποτέ ,κανείς δεν ασχολήθηκε , δεν προβληματίσθηκε, δεν ενδιαφέρθηκε.
Χρειάζεται να αναλύσουμε δεδομένα, να μελετήσουμε προτάσεις, να μιλήσουμε και να συζητήσουμε με τους συμπολίτες, να καταλήξουμε σε αποφάσεις, και να υλοποιήσουμε υποδομές, έργα και δράσεις.
Αξίζουμε μιας «καλλίτερης πόλης», και πρέπει να δουλέψουμε ,όλοι μαζί, για να την αποκτήσουμε! [ λέγοντας «πόλη» εννοούμε κάθε οικισμό ,κάθε γειτονιά, όλη την περιοχή του δήμου μας].
5-ιγ/ Οι είσοδοι των οικισμών μας ,οι είσοδοι της πόλης μας, χρειάζονται την αισθητική παρέμβαση του δήμου, ώστε ,με μεγαλύτερα ή μικρότερα έργα, να σηματοδοτούν την αισθητική βελτίωση του οικιστικού συνόλου, στο οποίο εισαγάγουν.
5-ιδ/ Ο δήμος οφείλει να έχει άποψη και θέσεις, και για το μη οικιστικό περιβάλλον, που συμπληρώνει και περιβάλλει τους οικισμούς και την πόλη.
Στο πλαίσιο αυτής της υποχρέωσης ,και ανάγκης, πρέπει να καταγραφεί και να διαφυλαχθεί το τοπίο, πρέπει να χωροθετηθούν οι διάφορες χρήσεις γης .
Συνεπώς οφείλουμε να δούμε τα τοπικά ΣΧΟΑΑΠ, σε συνδυασμό με το ΓΠΣ του τ δήμου Ρεθύμνου, ώστε να δρομολογήσουμε την περαιτέρω πορεία του νέου ,ενωμένου, καλλικρατικού δήμου.
5-ιε/ Πλέον χάσαμε τον χρόνο ,που έχει φύγει μπροστά, και μείναμε ,είτε απλά να τον κοιτούμε , ή ,στην καλλίτερη περίπτωση, να τρέχουμε πίσω του!
Όμως πάντοτε υπάρχει λύση ,αρκεί να ψάξουμε να την βρούμε.
Οι αυξημένες αξίες της γης , και η υπάρχουσα έλλειψη ελεύθερης γης,( διότι ,δυστυχώς, όταν ο δήμος μπορούσε να έχει προβλέψει, δεν «έβλεπε μπροστά»),μας αναγκάζουν σε αναζητήσεις ,και, εναλλακτικών λύσεων.
Ετσι ,όπως μιλήσαμε πιο πάνω για κρεμαστούς κήπους, ομοίως πρέπει να μιλήσουμε και για υπόγειες δράσεις ,που να καλύπτουν ανάγκες της πόλης και των οικισμών μας.
Ετσι ,πχ, μπορούμε να αλλάξουμε την αισθητική εικόνα μιας γειτονιάς, όπου ,συνήθως, επικρατεί το αυτοκίνητο, στεφόμενοι και στην υπόγεια εξυπηρέτηση!
Με την υπογειοποίηση του αυτοκινήτου, έχουμε πλήρεις δυνατότητες να αναπλάσουμε πλάτη δρόμου και πεζοδρομίων, να φυτέψουμε πράσινο και δένδρα να βελτιώσουμε την αισθητική της κάθε γειτονιάς.
5-ιστ/ Ο δήμος οφείλει να μελετά και να επιδεικνύει «γούστο» , «μεράκι» και προβληματισμό, για οποιεσδήποτε δικές του ενέργειες, που επιρρεάζουν και συμμετέχουν στην αισθητική εικόνα των οικισμών, της πόλης, των δρόμων ,των πλατειών κλπ
Πχ ,ακόμη και το απλό παγκάκι ,που τοποθετείται στους δημόσιους χώρους, θα πρέπει να βελτιώνει την αισθητική του χώρου ,στον οποίο τοποθετείται!
Συνεπώς ,η αισθητική του χώρου πρέπει να αποτελεί μια συνεχή μέριμνα και προσπάθεια του δήμου.
5-ιζ/ Βασικό στοιχείο μιας καλής αισθητικής είναι η ύπαρξη καλαίσθητων και επαρκών πληροφοριακών πινακίδων ,σε κάθε οικισμό, σε κάθε γειτονιά, σ ολόκληρο τον δήμο.
5-ιη/ Ο επαρκής ,σωστός και καλαίσθητος φωτισμός των κοινόχρηστων χώρων, αποτελεί μια ακόμη παράμετρο καλής αισθητικής εικόνας του οικισμού, της γειτονιάς της πόλης.
Εξ ίσου σημαντικός είναι και ο κατάλληλος φωτισμός μνημειακών στοιχείων του οικισμού και της πόλης, και κάθε άλλη φωτιστική ανάδειξη.
5-ιθ/ Σημαντική παρέμβαση για την βελτίωση και επαύξηση της αισθητικής ,είναι και η ανακατασκευή ( πραγματική ή τεχνητή), μνημειακών ή ιστορικών στοιχείων της κάθε περιοχής..
5-κ/ Μια ουσιαστική βελτίωση της αισθητικής της πόλης, είναι και η επαναλειτουργία της παληάς γειτονιάς, εκείνης της εικόνας ,( και των αντίστοιχων ευχάριστων ήχων), της υπαίθριας παρέας των γειτόνων, ( γειτόνων κατοίκων ,γειτόνων επαγγελματιών κλπ), που χάθηκε ,όπως και τόσα άλλα του «χαμένου» εαυτού μας.
5-κα/ Σπουδαία σημασία έχει για την αισθητική της γειτονιάς μας και ο τρόπος των μετακινήσεων μας, αφού το αυτοκίνητο «μας τα χαλάει όλα»!
Ο δήμος έχει κυρίαρχη αρμοδιότητα ,και υποχρέωση, να συζητήσει με τους κατοίκους και τους επαγγελματίες, να ακούσει τους φορείς, και να καταλήξει στις όπτιμες αποφάσεις και την όπτιμη υλοποίηση.
Το «πάντρεμμα» της εξυπηρέτησης των αναγκών της καθημερινότητας του πολίτη, και της επίτευξης μιας καλλίτερης αισθητικής στην κάθε γειτονιά, είναι ένα ζητούμενο ,που θα αποφέρει ο ειλικρινής διάλογος και η συνεργασία του δήμου με τους δημότες.
5-κβ/ Τα δίκτυα ύδρευσης και αποχέτευσης, καθώς και τα δίκτυα των κοινωφελών υπηρεσιών, επιρρεάζουν την αισθητική της κάθε γειτονιάς.
Τουλάχιστον η επάρκεια δικτύων ύδρευσης ,και ,κυρίως, αποχέτευσης, πρέπει να είναι αυτονόητη, και να αποτελεί πρώτη προτεραιότητα, όπου ,τυχόν, υπάρχει έλλειψη τους.
5-κγ/ Οι οποιεσδήποτε ρυπάνσεις, οποθενδήποτε προέρχονται, είναι μειωτικές της αισθητικής , για κάθε γειτονιά.
Αποτελεί υποχρέωση ,( και νομική!), του δήμου να αντιμετωπίσει και να εξαλείψει κάθε πηγή ρύπανσης, προστατεύοντας την υγεία των πολιτών, και την αισθητική του τόπου τους.
5-κδ/ Στην αισθητική του οικισμού και της κάθε γειτονιάς έχει ιδιαίτερη συμμετοχή η ανθρώπινη παρουσία και συμμετοχή.
Η ανθρώπινη λειτουργία μέσα στον χώρο της γειτονιάς, τονώνει κάθε αισθητική παράμετρο, και βελτιώνει το αποτέλεσμα κάθε άλλης παρέμβασης-προσπάθειας.
Χρειάζονται λοιπόν όλες εκείνες οι δημοτικές δράσεις που θα ξαναφέρουν τον κάτοικο στον οικισμό του, που θα αποκαταστήσουν τα παληά κλειστά σπίτια, που θα ελαχιστοποιήσουν τα ,τυχόν υπάρχοντα, ερείπια εγκατελειμμένων σπιτιών.
.